अभ्यासक्रम →Level 10 · क्रियापद →पाठ 7
Level 10 · Lesson 7भविष्यकाळाचे प्रकार
The futures
मी जाईन, मी जात असेन, मी गेलो असेन, मी जात जाईन — आणि भविष्यकाळात -ने कुठे येते याचे उत्तर.
The four futures of Marathi, and the answer lesson 4-7 owed you about where the -ने goes.
तुम्हाला हे येतंच · You already know this
पाठ ४-७ मध्ये तुम्ही म्हणालात — उद्या मी जाईन. तिथे एक वाक्य असेही होते की भविष्यकाळात -ने येत नाही. ते अर्धे खरे आहे. भविष्यकाळाचेही चार प्रकार आहेत आणि त्यांतल्या एकात -ने येते. आज ते अर्धे उत्तर पूर्ण करू.
Lesson 4-7 taught you जाईन, जाशील, जाईल and added a promise: the -ने construction belongs to the past alone. That was true of everything you could say at the time, and it left a debt. There are four futures, three of them built the way you were shown, and one of them built on the -ल- form of lesson 10-6. Guess now which of the four takes the -ने, and you will have understood the whole level.
नियम · The rules
इथे एक गोष्ट लक्षात ठेवा — भविष्यकाळाचे रूप पुरुष आणि वचन दाखवते, पण लिंग दाखवत नाही. मुलगा म्हणतो मी जाईन आणि मुलगीही म्हणते मी जाईन. भूतकाळात मात्र मी गेलो आणि मी गेले असा फरक पडतो.
One thing worth noticing at once: the future does not mark gender. A man and a woman both say मी जाईन, where in the past they must say मी गेलो and मी गेले. Gender rides on the -ल- form, and the plain future has no -ल- in it — a hint about what is coming.
हेच रूप आत्ताच्या अंदाजासाठीही वापरतात — तो आता जेवत असेल, ती वर्गात शिकवत असेल. वाक्य भविष्यकाळाचे, अर्थ आत्ताचा अंदाज.
This box does double duty. तो आता जेवत असेल means he is probably eating right now — the form is future, the meaning is a guess about the present. Marathi does this constantly, and it is one of the most useful sentences you can carry into a conversation.
भविष्यकाळाचा हा एकच प्रकार -ल- रूपावर उभा आहे. म्हणून इथे लिंगही दिसते — मी पोहोचलो असेन, मी पोहोचले असेन, ती पोहोचली असेल.
This is the one future built on the -ल- form, and it shows: the gender that the plain future hides comes straight back. मी पोहोचलो असेन from a man, मी पोहोचले असेन from a woman, ती पोहोचली असेल about her.
हा प्रकार नुसते उद्याचे काम सांगत नाही; यापुढची सवय सांगतो. मी उद्या व्यायाम करेन म्हणजे उद्यापुरते; मी रोज व्यायाम करत जाईन म्हणजे यापुढे नेहमी.
मी उद्या व्यायाम करेन commits you to tomorrow. मी रोज व्यायाम करत जाईन commits you to the habit. It is the form of a resolution, and the तू imperative of it — रोज अभ्यास करत जा — is what every Marathi parent says at the start of a school year.
शेवटच्या वाक्यात क्रियापद कर्माप्रमाणे बदलते हेही पाहा — त्याने पुस्तक वाचले असेल, त्याने पोळी खाल्ली असेल, तिने आंबे खाल्ले असतील. बारा प्रकारांपैकी -ने फक्त चार प्रकारांत येते — पूर्ण वर्तमानकाळ, साधा भूतकाळ, पूर्ण भूतकाळ आणि पूर्ण भविष्यकाळ. तेच चार -ल- रूपावर उभे आहेत.
And in that last sentence the agreement follows too: वाचले असेल for पुस्तक, खाल्ली असेल for पोळी, खाल्ले असतील for आंबे. Count them up across the three lessons: of the twelve boxes of tense exactly four carry the -ने — पूर्ण वर्तमानकाळ, साधा भूतकाळ, पूर्ण भूतकाळ and पूर्ण भविष्यकाळ. They are precisely the four that are built on the -ल- form, and nothing else about them is shared.
पायरी पायरीने · Step by step
- जाणे → जा— -णे काढून धातू
- जा + ईन → जाईन— प्रथमपुरुष एकवचनाचा प्रत्यय
- पुणे → पुण्या + ला— प्रत्ययापूर्वी सामान्यरूप — पुण्याला
- मी उद्या पुण्याला जाईन— लिंगाचा प्रत्यय नाही — मुलगा आणि मुलगी दोघेही हेच म्हणतात
- लिहिणे → लिही— -णे काढून धातू
- लिही + ले → लिहिले— -ल- रूप; कर्म पत्र नपुंसकलिंगी एकवचन
- तो → त्याने— -ल- रूप आले म्हणून कर्त्याच्या सामान्यरूपाला -ने
- लिहिले + असेल → त्याने पत्र लिहिले असेल— -ल- रूपापुढे असेल — पूर्ण भविष्यकाळ