अभ्यासक्रम →Level 6 · सहजता आणि म्हणी →पाठ 13
Level 6 · Lesson 13प्रिय मित्रा
A friendly letter
मित्राला पत्र — प्रिय अशी सुरुवात, कळावे असा शेवट, आणि मित्रा हे संबोधन.
The informal letter: it opens with प्रिय, closes with कळावे, and calls your friend मित्रा.
ऐका · Listen
सुधीरला पत्र
What are you doing, Rāhī?
I am writing a letter to Sudhīr.
A letter? Who writes letters these days!
He lives in Nāshik. It is letters he likes.
How did you begin it?
With प्रिय सुधीर. Sometimes just प्रिय मित्रा.
What news are you telling him?
News from home, and memories of the old days.
And the ending?
At the end I write कळावे, and below it, your friend Rāhī.
स्पष्टीकरण · Explanation
मित्राच्या पत्रात प्रति नाही, विषय नाही, महोदय नाही. वर दिनांक, मग प्रिय आणि नाव, मग दोन ओळींत आपली खुशाली, मग बातमी, आणि शेवटी कळावे. खाली तुझा मित्र किंवा तुझी मैत्रीण आणि नाव.
Strip away everything the अर्ज needed. No प्रति, no विषय line, no महोदय. Just the दिनांक at the top, then प्रिय and the name, then two lines about how you are — मी इथे मजेत आहे, घरात सगळे ठीक आहेत — then whatever बातमी you have, and कळावे at the foot. Sign तुझा मित्र (a man) or तुझी मैत्रीण (a woman) with your name. And तू all the way through, because that is exactly what a friend is.
हाक मारताना नामाचे रूप बदलते. त्याला संबोधन म्हणतात. मित्र → मित्रा, मुलगा → मुला, बाळ → बाळा, मैत्रीण → मैत्रिणी, मुले → मुलांनो. नावे मात्र तशीच राहतात — राम! सीता!
When you call somebody, the noun changes shape. That form has a name: संबोधन, and you have been hearing it since your first day. मित्र → मित्रा, मुलगा → मुला, बाळ → बाळा, मैत्रीण → मैत्रिणी, and the plural in -नो: मुलांनो, मित्रांनो, बंधूंनो. Personal names usually stay as they are — राम! सीता! — and आई and बाबा take a little particle instead of an ending: आई ग, बाबा रे. So प्रिय मित्रा is Dear friend, addressed; प्रिय मित्र would be Dear friend, described.
कळावे म्हणजे — हे तुला कळावे, इतकेच. जुन्या पत्रांत कळावे, लोभ असावा असे लिहीत. आठवण स्त्रीलिंगी — तुझी आठवण येते; बातमी स्त्रीलिंगी, अनेकवचन बातम्या; पत्र नपुंसकलिंगी — हे पत्र, पत्रात, पत्राबरोबर.
कळावे is one word doing the work of a whole polite paragraph: may this be known to you, and now I stop. Older letters lengthen it to कळावे, लोभ असावा — let this be known, and keep your affection for me. Three genders to fix while you are here: आठवण is स्त्रीलिंगी, and misses people for you — तुझी आठवण येते is I miss you, with आठवण as the thing that does the coming; बातमी is स्त्रीलिंगी with the plural बातम्या; पत्र is नपुंसकलिंगी, oblique पत्रा- (पत्रात, पत्राबरोबर).
शब्द · Vocabulary
| शब्द | Meaning | टीप · Note |
|---|---|---|
| प्रिय | dear | विशेषण; प्रिय मित्रा, प्रिय आई — बदलत नाही |
| कळावे | let it be known | मित्राच्या पत्राचा शेवट; कळणे ह्या क्रियापदाचे -आवे रूप |
| पत्र | letter | नपुंसकलिंगी; पत्रा- — पत्रात, पत्रावर |
| बातमी | news | स्त्रीलिंगी; अनेकवचन बातम्या |
| आठवण | memory, missing someone | स्त्रीलिंगी; तुझी आठवण येते |
सराव · Practice
वापरून पाहा · Use it
मित्राला पाच ओळींचे पत्र लिहा. वर दिनांक, मग प्रिय आणि त्याचे नाव, एका ओळीत आपली खुशाली, दोन ओळींत एक बातमी, एका ओळीत आठवण, आणि शेवटी कळावे — खाली तुझा मित्र किंवा तुझी मैत्रीण.
Write five lines to a friend you have not seen in a while. दिनांक at the top; प्रिय plus the name — or प्रिय मित्रा if you like the sound of it; one line saying you are well; two lines of बातमी, in the past tense with all its -ने in place; one line beginning तुझी आठवण; and कळावे to close, with तुझा मित्र or तुझी मैत्रीण under it. Then read it aloud. If any sentence in it could stand in the application you wrote in पाठ ६-१२, that sentence is too stiff — rewrite it as you would say it to their face.