औपचारिक पत्र
A formal letter

अर्जाची मांडणी — पत्ता, दिनांक, प्रति, विषय, महोदय आणि शेवटी सही.

The layout of a Marathi application, from the address at the top to the signature at the foot.

ऐका · Listen

सुट्टीचा अर्ज
सचिन —नमस्कार सर. मला दोन दिवस सुट्टी हवी आहे.
Hello sir. I need two days' leave.
देशपांडे सर —मग तसा अर्ज लिहून द्या. तोंडी सांगून चालत नाही.
Then write an application to that effect. Saying it out loud is not enough.
सचिन —अर्जात काय काय लिहावे लागते?
What all does one have to write in an application?
देशपांडे सर —सगळ्यात वर तुमचा पत्ता, आणि त्याखाली दिनांक.
Right at the top your address, and below it the date.
सचिन —मग?
Then?
देशपांडे सर —मग डावीकडे — प्रति, मुख्याध्यापक, आणि शाळेचे नाव.
Then on the left: प्रति, the headmaster, and the name of the school.
सचिन —विषय कुठे येतो?
Where does the subject line come?
देशपांडे सर —त्यानंतर एका ओळीत विषय. मग महोदय, अशी सुरुवात करा.
Right after that, in one line. Then begin with महोदय,
सचिन —आणि शेवटी काय येते?
And what comes at the end?
देशपांडे सर —शेवटी आपला विश्वासू, खाली सही, आणि सहीखाली तुमचे नाव.
At the end आपला विश्वासू, your signature below it, and your name below that.

स्पष्टीकरण · Explanation

मराठी अर्जाची मांडणी ठरलेली आहे — वर पत्ता, त्याखाली दिनांक, मग प्रति आणि ज्यांना लिहितो त्यांचे नाव, मग विषय एका ओळीत, मग महोदय, अशी सुरुवात, मग मजकूर, आणि शेवटी आपला विश्वासू, सही, नाव.

A Marathi अर्ज has a fixed shape, and marks are lost for getting it wrong. Top: your पत्ता, and under it the दिनांक. Then प्रति, followed by the office you are writing to (मुख्याध्यापक, व्यवस्थापक) and its address. Then विषय: in one line — two days' leave, a duplicate mark-sheet, whatever it is. Then the salutation महोदय, on its own line. Then the body, kept short. Then आपला विश्वासू, and under it your सही with your name printed below.

महोदय पुरुषासाठी, महोदया स्त्रीसाठी. आपला विश्वासू पुरुष लिहितो, आपली विश्वासू स्त्री लिहिते. पत्रात सगळीकडे आपण वापरा — तू कधीच नाही.

Two words change with who is at each end of the letter. महोदय is Sir; महोदया is Madam. And the closing agrees with you, the writer, not with the reader: a man signs आपला विश्वासू, a woman आपली विश्वासू. Inside the letter, address the reader as आपण throughout — आपण मला दोन दिवस सुट्टी द्यावी. तू in an application is not informal, it is rude, and तुम्ही is only just acceptable.

सामान्यरूप तपासा — पत्ता → पत्त्या- (पत्त्यावर), अर्ज → अर्जा- (अर्जात), दिनांक → दिनांका-. सही करणे म्हणजे नाव लिहून खाली रेघ मारणे; अर्ज करणे म्हणजे अर्ज लिहून देणे.

Watch the oblique on these, especially पत्ता, which behaves like आंबा and वाडा: पत्ता → पत्त्या-, so पत्त्यावर (at the address), पत्त्यात. अर्ज → अर्जा- gives अर्जात (in the application). Both सही and अर्ज make their verbs with करणे, the way Marathi so often does: सही करणे to sign, अर्ज करणे to apply. दिनांक is the formal word; in speech you would simply say तारीख.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
पत्ता	address	पुल्लिंगी; सामान्यरूप पत्त्या- — पत्त्यावर
दिनांक	date	पुल्लिंगी; the formal word — तारीख in speech
अर्ज	application	पुल्लिंगी; अर्ज करणे, अर्ज देणे
महोदय	Sir	पुल्लिंगी; महोदया for a woman
सही	signature	स्त्रीलिंगी; सही करणे

सराव · Practice

अर्जात सगळ्यात वर काय येते?What comes right at the top of an application?

प्रति आणि विषयानंतर पत्राची सुरुवात ________, अशी होते.After प्रति and the subject line, the letter begins with which word?

पत्राच्या शेवटी आपला विश्वासू लिहून खाली ________ करतो.At the foot of the letter, after आपला विश्वासू, you do what?

वाक्य लावा — I will give the leave application tomorrow.Put the words in order.

जोशी मॅडमना अर्ज लिहिताना सुरुवात कशी कराल?Writing to Mrs Joshi, how do you open?

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

चार ओळींचा अर्ज लिहा — दोन दिवस सुट्टी मागा. वर पत्ता आणि दिनांक, मग प्रति, मग विषय एका ओळीत, मग महोदय, मग एका वाक्यात कारण, आणि शेवटी आपला विश्वासू आणि सही.

Write a four-line अर्ज asking for two days' leave, on paper, in the right order: your पत्ता and the दिनांक at the top, then प्रति with the office, then one विषय line, then महोदय, then a single sentence giving the reason — मला दोन दिवस बाहेर जावे लागेल, मला बरे वाटत नाही — and then आपला विश्वासू with your सही. Keep the body to one sentence. A short application is a polite application, and the shape is what the reader is checking first.