अभ्यासक्रम →Level 5 · वर्णन आणि कथन →पाठ 18
Level 5 · Lesson 18बाजूला आणि पलीकडे
Around and beyond
एकाच गावातल्या अनेक गोष्टी जागच्या जागी ठेवणे — मधोमध, बाजूला, आजूबाजूला, पलीकडे.
Place several things in one scene: right in the middle, to the side, all around, and beyond.
ऐका · Listen
गावाचा नकाशा
Is this a map of your village?
It is. Right in the middle of the village there is an old well.
What is there all around the well?
Tall trees. And on one side of the well stands our school.
Where is the river?
The river is on the far side of the village. And beyond the river there is a green hill.
Is your house near the school?
No, our house is a little way off from the school. But there is a small path beside the house.
Do you get there quickly by that path?
Yes. By that path we get to school quickly every day.
स्पष्टीकरण · Explanation
वर, खाली, समोर हे शब्द सामान्यरूपाला थेट जोडतात — घरासमोर. पण मधोमध, बाजूला, आजूबाजूला आणि पलीकडे हे शब्द -च्या रूपानंतर वेगळे लिहितात — गावाच्या मधोमध, विहिरीच्या आजूबाजूला, नदीच्या पलीकडे, घराच्या बाजूला.
You already know वर, खाली, मध्ये, समोर, शेजारी, which glue straight onto the oblique stem: घरासमोर, टेबलावर. This lesson's four work a little differently — they come after the -चा form in its oblique shape -च्या, and they are written as a separate word: गावाच्या मधोमध · विहिरीच्या आजूबाजूला · नदीच्या पलीकडे · घराच्या बाजूला. The सामान्यरूप is still doing its job underneath, because -च्या itself sits on it: विहीर → विहिरी- → विहिरीच्या.
अर्थ नीट ओळखा. मधोमध म्हणजे अगदी मध्यभागी, मध्ये या शब्दापेक्षा जास्त नेमके. आजूबाजूला म्हणजे चारही बाजूंनी. पलीकडे म्हणजे दुसऱ्या टोकाला; त्याचा जोडीदार अलीकडे — आपल्या बाजूला.
Feel the difference in meaning. मध्ये only says 'inside, among'; मधोमध says 'dead centre'. बाजूला puts one thing off to one side, and एका बाजूला … दुसऱ्या बाजूला lets you lay out two sides of a scene. आजूबाजूला scatters things on every side at once. पलीकडे is the far bank, the other side of the road or river — its partner अलीकडे is this side, the side you are standing on.
दूर हा वेगळ्या प्रकारचा शब्द. तो एकटा येतो — ते गाव खूप दूर आहे — किंवा -पासून बरोबर येतो — शाळेपासून दूर, मुंबईपासून दूर. दूर चा उलट शब्द जवळ.
दूर behaves differently again. It can simply be the whole answer — ते गाव खूप दूर आहे, 'that village is very far' — or it can take a starting point with -पासून: शाळेपासून दूर, घरापासून दूर, मुंबईपासून दूर. Its opposite is जवळ, which you met in पाठ ३-१५ and which joins the stem directly: शाळेजवळ. Two words, two habits; say each of them a few times until the shape comes without thinking.
शब्द · Vocabulary
| शब्द | Meaning | टीप · Note |
|---|---|---|
| मधोमध | right in the middle of | -च्या रूपानंतर — अंगणाच्या मधोमध, गावाच्या मधोमध |
| बाजूला | to the side of, beside | एका बाजूला … दुसऱ्या बाजूला असेही वापरतात |
| आजूबाजूला | all around | चारही बाजूंनी; घराच्या आजूबाजूला झाडे आहेत |
| पलीकडे | beyond, on the far side of | उलट अर्थाचा शब्द अलीकडे |
| दूर | far, far away | एकटा किंवा -पासून बरोबर; उलट शब्द जवळ |
सराव · Practice
वापरून पाहा · Use it
तुमच्या गल्लीचे वर्णन चार वाक्यांत करा. एका वाक्यात मधोमध, एकात आजूबाजूला, एकात पलीकडे आणि एकात दूर वापरा.
Describe your own street in four sentences, out loud. Put one thing मधोमध, scatter something आजूबाजूला, put something पलीकडे — across the road, past the corner — and name one place that is दूर from where you stand. Say each -च्या before you say the position word, and the whole street will sit in place.