याच्यापेक्षा मोठे
Bigger than this

दोन गोष्टींची तुलना करणे — पेक्षा, सर्वात आणि सारखा.

Compare two things with पेक्षा, pick the top one with सर्वात, and say what resembles what with सारखा.

ऐका · Listen

कोणता मोठा?
मुलगा —आई, हा आंबा त्या आंब्यापेक्षा मोठा आहे.
Mother, this mango is bigger than that one.
आई —हो. मग पिशवीतला सर्वात मोठा आंबा कोणता?
Yes. So which is the biggest mango in the bag?
मुलगा —हा! हा सर्वात मोठा आहे.
This one! This is the biggest.
आई —तुझा भाऊ तुझ्यापेक्षा उंच आहे का?
Is your brother taller than you?
मुलगा —नाही, मी त्याच्यापेक्षा उंच आहे. पण तो माझ्यापेक्षा जास्त खातो.
No, I am taller than him. But he eats more than I do.
आई —आणि तू त्याच्यापेक्षा कमी बोलतोस.
And you talk less than he does.
मुलगा —आजी म्हणते की मी बाबांसारखा आहे.
Grandma says that I am like Father.
आई —हो, तू बाबांसारखाच आहेस.
Yes, you are exactly like your father.
मुलगा —महाराष्ट्रातले सर्वात मोठे शहर कोणते?
Which is the biggest city in Maharashtra?
आई —मुंबई. मुंबई पुण्यापेक्षा खूप मोठी आहे.
Mumbai. Mumbai is much bigger than Pune.

स्पष्टीकरण · Explanation

तुलना करताना मराठी पेक्षा वापरते, आणि पेक्षा नेहमी सामान्यरूपाला जोडून लिहितात — पुणे → पुण्यापेक्षा, मुलगा → मुलापेक्षा, मी → माझ्यापेक्षा, तो → त्याच्यापेक्षा, हा → याच्यापेक्षा.

To compare, Marathi hangs पेक्षा on the thing you are measuring against, and writes it joined on — never as a separate word. It rides on the सामान्यरूप like every other postposition you know: पुणे → पुण्यापेक्षा, मुलगा → मुलापेक्षा, शाळा → शाळेपेक्षा. Pronouns first take their -च्या shape: माझ्यापेक्षा, तुझ्यापेक्षा, त्याच्यापेक्षा, तिच्यापेक्षा, याच्यापेक्षा. The yardstick comes first, the verdict after: मुंबई पुण्यापेक्षा मोठी आहे — Mumbai, than-Pune, is big.

सगळ्यांत वरचे सांगायचे असेल, तर विशेषणाच्या आधी सर्वात लावा — सर्वात मोठा आंबा, सर्वात मोठी नदी, सर्वात मोठे शहर. सर्वात हा शब्द कधीच बदलत नाही; बदलते ते विशेषण.

For the top of the list, put सर्वात in front of the adjective: सर्वात मोठा आंबा, सर्वात मोठी नदी, सर्वात मोठे शहर. सर्वात itself is frozen — it is the adjective behind it that changes with the noun, exactly as it did in पाठ ५-१. And सर्वात happily sits on जास्त and कमी too: सर्वात जास्त, सर्वात कमी.

सारखा म्हणजे कोणासारखे असणे. तोही सामान्यरूपावर बसतो, आणि ज्याचे वर्णन करतो त्याच्याप्रमाणे बदलतो — तो बाबांसारखा आहे, ती आईसारखी आहे, हे घर आमच्या घरासारखे आहे.

सारखा says 'like, resembling'. It joins the same oblique stem, but unlike पेक्षा it is an adjective and so it agrees with whoever is being described: तो बाबांसारखा आहे · ती आईसारखी आहे · हे घर आमच्या घरासारखे आहे. Keep the two apart in your ear: पेक्षा measures a difference, सारखा claims a likeness. जास्त and कमी sit quietly before either a verb or an adjective — तो जास्त खातो, हे कमी गोड आहे — and never change shape.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
पेक्षा	than	शब्दयोगी अव्यय; सामान्यरूपाला जोडून — पुण्यापेक्षा, माझ्यापेक्षा
सर्वात	most, the -est	विशेषणाच्या आधी; स्वतः कधीच बदलत नाही
सारखा	like, similar to	सारखा / सारखी / सारखे — वर्णन ज्याचे, त्याच्याप्रमाणे बदलतो
जास्त	more	बदलत नाही; क्रियापदाच्या आणि विशेषणाच्या आधी चालतो
कमी	less, fewer	बदलत नाही; जास्त चा जोडीदार

सराव · Practice

मुंबई ________ मोठी आहे.Mumbai is bigger than Pune.

बरोबर रूप कोणते?Which form is right?

वाक्य लावा.Arrange: I talk less than he does.

रिकाम्या जागी काय येईल — ती आई________ आहे.She is like her mother.

महाराष्ट्रातले ________ मोठे शहर मुंबई आहे.Mumbai is the biggest city in Maharashtra.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

तीन वाक्ये करा — एक पेक्षा वापरून, एक सर्वात वापरून, एक सारखा वापरून. तुमचे गाव, तुमचे घर आणि तुमच्या घरातली माणसे यांविषयी बोला.

Make three sentences out loud about things you can see from where you are sitting: one with पेक्षा comparing two of them, one with सर्वात picking the biggest or the oldest, and one with सारखा saying which one reminds you of another. Check each ending before you say it — पुण्यापेक्षा, not पुणेपेक्षा — because this is the ending learners get wrong most often.