आलेला माणूस
The man who came

-लेला रूप: आलेला माणूस, आलेली मुलगी, आलेले पत्र — पूर्ण वाक्य नामापुढे.

One ending, -लेला, does the work of the English words who, which and that.

ऐका · Listen

काल घरी कोण आले?
आई —काल घरी आलेला माणूस कोण होता?
Who was the man who came to the house yesterday?
राम —तो बाबांचा मित्र आहे. तो नाशिकहून आला.
He is Dad's friend. He came from Nashik.
आई —त्याने दिलेली पिशवी कुठे आहे?
Where is the bag he gave us?
राम —ती टेबलावर आहे. त्यात आजीने केलेला खाऊ आहे.
It is on the table. In it is the sweet Grandma made.
आई —आणि खुर्चीवर बसलेली मुलगी कोण होती?
And who was the girl seated on the chair?
राम —ती त्यांची मुलगी आहे. ती पण नाशिकहून आली.
She is their daughter. She came from Nashik too.
आई —मग संध्याकाळी गेलेली गाडी त्यांची होती का?
Then was the car that left in the evening theirs?
राम —हो. आता ते परत नाशिकला गेले.
Yes. They have gone back to Nashik now.
आई —बरे. मित्राने दिलेला खाऊ बाबांना आवडेल.
Good. Dad will like the sweet his friend gave.

स्पष्टीकरण · Explanation

क्रियापदाला -लेला, -लेली, -लेले लावा. मग ते नामाच्या आधी येते: आलेला माणूस, आलेली मुलगी, आलेले पत्र. रूप पुढच्या नामाबरोबर बदलते — मोठा मुलगा, मोठी मुलगी, मोठे घर असेच.

Take a past-tense verb — आला, गेला, बसला — and give it -लेला instead: आलेला, गेलेला, बसलेला. It stops being the sentence's verb and becomes a describing word standing in front of a noun, changing with that noun exactly as मोठा does: आलेला माणूस, आलेली मुलगी, आलेले पत्र. English needs a relative pronoun and a tail — 'the man who came', 'the letter that came'. Marathi needs neither; it just puts the whole thing in front.

पुढे फक्त एक शब्द नाही, तर पूर्ण वाक्यही येऊ शकते: काल नाशिकहून आलेला माणूस. संध्याकाळी घरी गेलेली मुलगी. वेळ, जागा — सगळे -लेला रूपाच्या आधी येते.

And it need not be one word. Everything the clause wants to say — when, from where, with whom — piles up in front of the participle, and the noun comes last: काल नाशिकहून आलेला माणूस, the man who came from Nashik yesterday. संध्याकाळी घरी गेलेली मुलगी, the girl who went home in the evening. Read such a phrase from the right: find the noun first, then walk backwards through its description.

काम कोणी केले हे सांगताना त्या शब्दाला -ने लागते आणि रूप वस्तूबरोबर बदलते — आईने केलेली पोळी, त्याने दिलेले पुस्तक, मुलाने वाचलेली गोष्ट. हाच पाठ ४-०४ मधला नियम आहे.

When the verb has a doer, the doer keeps the -ने it took in पाठ ४-०४ and the participle agrees with the thing, not with the doer: आईने केलेली पोळी (पोळी is स्त्रीलिंगी), त्याने दिलेले पुस्तक (पुस्तक is नपुंसकलिंगी), मुलाने वाचलेली गोष्ट. It is the same agreement you already use in the past tense — आईने पोळी केली — with the verb simply moved in front of its noun.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
आलेला	who has come	येणे → आलेला; आलेला माणूस, आलेली बस, आलेले पत्र
गेलेला	who has gone	जाणे → गेलेला; गेलेली गाडी, गेलेले दिवस
बसलेला	seated, sitting	बसणे → बसलेला; खुर्चीवर बसलेली मुलगी
केलेला	made, done	करणे → केलेला; आईने केलेला खाऊ, केलेले काम
दिलेला	given	देणे → दिलेला; त्याने दिलेले पुस्तक, दिलेली भेट

सराव · Practice

खुर्चीवर ________ मुलगी माझी बहीण आहे.The girl seated on the chair is my sister.

आईने ________ पोळी मला आवडली. (करणे)I liked the bread mother made.

बरोबर रूप कोणते?Which form is correct?

नाशिकहून ________ गाडी उशिरा आली. (येणे)The car that came from Nashik arrived late.

वाक्य लावा — काल आलेला माणूस शिक्षक आहे.Put the words in order: the man who came yesterday is a teacher.

जोड्या लावा.Match the participle with its meaning.

वापरून पाहा · Use it

तुमच्या घरातल्या पाच वस्तूंचे वर्णन करा. प्रत्येक वाक्यात -लेला रूप वापरा — आईने दिलेली साडी, बाबांनी दिलेले पुस्तक. मग काल घरी आलेल्या माणसाविषयी एक वाक्य म्हणा.

Pick five things in your house and describe each one with a -लेला phrase: आईने दिलेली साडी, the sari mother gave; काल दिलेला खाऊ, the sweet somebody gave yesterday. Then say one sentence about somebody who came to your house yesterday — काल घरी आलेला माणूस … — and notice that you have just built an English relative clause without a single relative pronoun.