झाडे आणि फुले
Trees and flowers

झाड, पान, मूळ, बाग, जंगल, गवत — आणि एका नामाच्या आधी दोन विशेषणे.

Words for plants, and two adjectives stacked in front of one noun.

ऐका · Listen

बागेत
आजोबा —चल, बागेत जाऊ या.
Come, let's go into the garden.
नात —ते मोठे हिरवे झाड कोणते आहे?
What is that big green tree?
आजोबा —ते आंब्याचे झाड आहे. त्याची पाने मोठी आहेत.
That is a mango tree. Its leaves are big.
नात —आणि त्याची मुळे?
And its roots?
आजोबा —मुळे मोठी आहेत, पण ती खाली आहेत.
The roots are big, but they are down below.
नात —इथे छोटी पिवळी फुले आहेत!
There are small yellow flowers here!
आजोबा —हो. आणि गवत हिरवे आहे.
Yes. And the grass is green.
नात —जंगलात पण मोठी झाडे आहेत का?
Are there big trees in the forest too?
आजोबा —हो, जंगलात खूप झाडे आहेत. पण आपली बाग छोटी आणि सुंदर आहे.
Yes, there are a lot of trees in a forest. But our own garden is small and beautiful.

स्पष्टीकरण · Explanation

एका नामाच्या आधी दोन विशेषणे येऊ शकतात, आणि दोन्ही त्याच नामाबरोबर बदलतात — मोठे हिरवे झाड · छोटी पिवळी फुले · जुनी मोठी बाग. मध्ये आणि लागत नाही.

You can stack two adjectives in front of one noun, and both of them take that noun's gender and number: मोठे हिरवे झाड, छोटी पिवळी फुले, जुनी मोठी बाग. No आणि is needed between them — you only use आणि when the adjectives come after the noun, as आजोबा does at the end: बाग छोटी आणि सुंदर आहे. Order is free, but Marathi likes size before colour, just as English does.

आजची पाच नामे नपुंसकलिंगी आहेत — झाड, पान, मूळ, जंगल, गवत. फक्त बाग स्त्रीलिंगी आहे. अनेकवचन — झाड → झाडे, पान → पाने, मूळ → मुळे, जंगल → जंगले, बाग → बागा.

Five of today's six nouns are नपुंसकलिंगी — झाड, पान, मूळ, जंगल, गवत — and बाग alone is स्त्रीलिंगी, which is why आजोबा says आपली बाग and not आपले बाग. The plurals follow their gender: झाडे, पाने, मुळे, जंगले, and बागा for the feminine one. Watch मूळ → मुळे closely: the long ऊ shortens to उ before the plural ending, the same shortening you will see in फूल → फुले. गवत has no plural at all — like 'grass' in English, it is one mass of the stuff.

सामान्यरूप नेहमी आधी येते — बाग → बागेत, जंगल → जंगलात, झाड → झाडावर, पान → पानावर, गवत → गवतावर.

The moment you attach anything to these nouns, the oblique stem comes first, exactly as it has since पाठ ३-१: बागेत 'in the garden', जंगलात 'in the forest', झाडावर 'on the tree', पानावर 'on the leaf', गवतावर 'on the grass'. बाग takes -ए like शाळा does — बागेत, not बागत — and that -ए is the piece learners drop most often.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
झाड	tree	नपुंसकलिंगी; झाडे, झाडावर
पान	leaf; also a page	नपुंसकलिंगी; पाने, पानावर
मूळ	root	नपुंसकलिंगी; अनेकवचन मुळे — ऊ चा उ होतो
बाग	garden	स्त्रीलिंगी; बागेत, बागा
जंगल	forest	नपुंसकलिंगी; जंगलात
गवत	grass	नपुंसकलिंगी; अनेकवचन नाही

सराव · Practice

ते ________ हिरवे झाड आहे.That is a big green tree.

मूळ या शब्दाचे अनेकवचन कोणते?What is the plural of मूळ?

बागेत छोटी ________ फुले आहेत.There are small yellow flowers in the garden.

मुले ________ खेळतात.The children play in the garden.

वाक्य लावा.Arrange: There are big trees in the forest.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

जवळची एक बाग आठवा. तिथे काय काय आहे? चार वाक्ये सांगा. एका नामाच्या आधी दोन विशेषणे वापरा — बागेत मोठी जुनी झाडे आहेत, इथे छोटी पिवळी फुले आहेत.

Think of a garden you know — a शाळेची बाग, a corner of a park, the pots on a balcony. Say four sentences about what is in it, and in each one put two adjectives in front of one noun: बागेत मोठी जुनी झाडे आहेत, इथे छोटी पिवळी फुले आहेत. Then check every ending twice: once for the noun's gender, once for its number. Two adjectives means two chances to get it right, and two chances to get it wrong.