रंग
Colours

रंगांची नावे — काळा, पांढरा, हिरवा, निळा, पिवळा बदलतात; लाल कधीच बदलत नाही.

Colour words: five of them agree with the noun, and लाल never does.

ऐका · Listen

साडी कोणती?
आई —ही निळी साडी कशी आहे?
How is this blue sari?
मीरा —सुंदर आहे. निळा रंग मला आवडतो.
It is beautiful. I like the colour blue.
आई —आणि ती लाल साडी?
And that red sari?
मीरा —लाल साडी पण चांगली आहे.
The red sari is good too.
आई —माझी जुनी साडी हिरवी आहे ना?
My old sari is green, isn't it?
मीरा —हो. आणि वडिलांचे कपडे पांढरे आहेत.
Yes. And father's clothes are white.
आई —ही पिवळी साडी बघ.
Look at this yellow sari.
मीरा —नको. पिवळा रंग मला आवडत नाही. काळी साडी घेऊ या.
No. I don't like yellow. Let's take the black one.
आई —ठीक आहे. काळी साडी पण चांगली आहे.
All right. The black sari is a good one too.

स्पष्टीकरण · Explanation

रंगांची नावे ही विशेषणेच आहेत. ती नामाच्या आधी येतात — निळी साडी, काळा रस्ता, पांढरे घर. काळा, पांढरा, हिरवा, निळा, पिवळा ही -आ ने संपतात, म्हणून ती नामाबरोबर बदलतात.

Colour words in Marathi are simply adjectives, and they behave like every adjective you met in पाठ ५-१. Five of today's six end in -आ, so they take the gender of the noun in front of which they stand: निळा रंग, निळी साडी, निळे पुस्तक. Same for काळा, पांढरा, हिरवा and पिवळा. Notice that रंग itself is पुल्लिंगी, so the colour's own name is always the -आ form: पिवळा रंग.

लाल मात्र वेगळे आहे. ते -आ ने संपत नाही, म्हणून ते कधीच बदलत नाही — लाल आंबा · लाल साडी · लाल फूल.

लाल is the odd one out, and it is the colour you will use most, so learn it early: it never changes. लाल आंबा, लाल साडी, लाल फूल — one shape for all three genders and for the plural too, लाल फुले. It is a loanword that came into Marathi without an -आ, and consonant-ending adjectives simply do not bend, exactly as उंच and सुंदर did not bend in the last lesson.

रंग विचारा — साडीचा रंग कोणता? उत्तर — साडीचा रंग निळा आहे. छोटे उत्तर — साडी निळी आहे.

To ask about colour, use the possessive you learned in पाठ ३-७: साडीचा रंग कोणता? — literally 'the sari's colour, which?'. The answer keeps रंग and so keeps the -आ form: साडीचा रंग निळा आहे. Or drop रंग and let the colour sit on the noun itself, which is what people usually do: साडी निळी आहे. Both are correct; the second is what you will hear in a shop.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
लाल	red	बदलत नाही — लाल आंबा, लाल साडी, लाल फूल
काळा	black	काळा · काळी · काळे
पांढरा	white	पांढरा · पांढरी · पांढरे
हिरवा	green	हिरवा · हिरवी · हिरवे
निळा	blue	निळा · निळी · निळे
पिवळा	yellow	पिवळा · पिवळी · पिवळे

सराव · Practice

________ साडी सुंदर आहे.The blue sari is beautiful.

कोणता रंगशब्द कधीच बदलत नाही?Which colour word never changes?

आंबा ________ आहे.The mango is yellow.

वडिलांचे कपडे ________ आहेत.Father's clothes are white.

वाक्य लावा.Arrange: My book is blue.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

आता तुमच्या खोलीत बघा आणि सहा वस्तूंचे रंग सांगा. आधी वस्तूचे लिंग तपासा, मग रंग लावा — पुस्तक निळे आहे, साडी लाल आहे, दार पांढरे आहे.

Look around you and name the colour of six things: your book, a door, a bag, the sky through the window, whatever is nearest. Decide the noun's gender first, then let the colour follow it — पुस्तक निळे आहे, साडी लाल आहे, दार पांढरे आहे. Put लाल in one of the six on purpose, and enjoy the fact that it costs you nothing: it is the one colour you never have to think about.