किती मोठा?
Size and measure

उंच, लांब, रुंद, सुंदर ही विशेषणे बदलत नाहीत; त्यांच्यापासून उंची, लांबी, रुंदी ही नामे बनतात.

Adjectives that end in a consonant never change, and three of them give you the nouns उंची, लांबी, रुंदी.

ऐका · Listen

नवी खोली
गीता —तुमची नवी खोली कशी आहे?
What is your new room like?
निखिल —खोली मोठी आहे — लांब आणि रुंद.
The room is big — long and wide.
गीता —खिडकी पण मोठी आहे का?
Is the window big too?
निखिल —हो, आणि ती उंच आहे.
Yes, and it is tall.
गीता —खोलीची उंची किती?
How high is the room?
निखिल —उंची खूप आहे. छत खूप उंच आहे.
It is a lot. The ceiling is very high.
गीता —आणि टेबल कसे आहे?
And what is the table like?
निखिल —टेबल फार उंच आहे. आणि त्याचे वजन खूप आहे.
The table is far too tall. And it weighs a lot.
गीता —पण खोली सुंदर आहे!
But the room is beautiful!
निखिल —हो, खोली खूप सुंदर आहे.
Yes, the room is very beautiful.

स्पष्टीकरण · Explanation

उंच, लांब, रुंद, सुंदर — ही विशेषणे -आ ने संपत नाहीत, म्हणून ती कधीच बदलत नाहीत. उंच मुलगा · उंच मुलगी · उंच घर. मोठा मात्र बदलतो — मोठा मुलगा · मोठी मुलगी · मोठे घर.

Every word in today's list of adjectives ends in a consonant, and that means none of them ever changes: उंच मुलगा, उंच मुलगी, उंच घर — same three letters each time. Put मोठा beside them and the difference is plain: मोठा मुलगा, मोठी मुलगी, मोठे घर. सुंदर is the one to remember as the model of the fixed kind, because it is the adjective you will reach for most and beginners keep trying to bend it into सुंदरी. सुंदरी is a different word altogether.

विशेषणापासून नाम बनते. उंच → उंची, लांब → लांबी, रुंद → रुंदी. ही तिन्ही नामे स्त्रीलिंगी आहेत. वजन मात्र असे नाही; ते नपुंसकलिंगी नाम आहे.

Three of these adjectives hand you a noun for free by adding -ई: उंच 'tall' gives उंची 'height', लांब 'long' gives लांबी 'length', रुंद 'wide' gives रुंदी 'width'. All three are स्त्रीलिंगी, as -ई nouns usually are. वजन 'weight' breaks the pattern — it comes from no adjective at all and it is नपुंसकलिंगी, so you say वजन किती आहे and त्याचे वजन, never तिची वजन.

विशेषणाच्या आधी खूप आणि फार येतात — खूप उंच, फार लांब. नामाच्या आधीही खूप वापरतात — खूप पाणी, खूप मुले.

खूप and फार both mean 'very' and both stand in front of the adjective: खूप उंच, फार लांब. They never change shape. खूप also works in front of a noun, where it means 'a lot of' — खूप पाणी, खूप मुले, खूप वेळ. फार leans harder than खूप and often carries a shade of 'too much', which is why निखिल says टेबल फार उंच आहे about a table he does not much like.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
उंच	tall, high	विशेषण; बदलत नाही
लांब	long; also far away	विशेषण; बदलत नाही
रुंद	wide, broad	विशेषण; बदलत नाही
सुंदर	beautiful	विशेषण; बदलत नाही
वजन	weight	नपुंसकलिंगी
उंची	height	स्त्रीलिंगी; उंच या विशेषणापासून — तसेच लांबी आणि रुंदी

सराव · Practice

ती मुलगी ________ आहे.That girl is tall.

कोणता शब्द नाम आहे?Which of these is a noun?

मुलाची ________ किती?How tall is the boy?

टेबल ________ उंच आहे.The table is very tall.

वाक्य लावा.Arrange: The room is long and wide.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

तुमच्या खोलीत एक वस्तू बघा. ती उंच आहे का? लांब आहे का? रुंद आहे का? तिचे वजन किती? चार वाक्ये मोठ्याने म्हणा, आणि एका वाक्यात खूप वापरा.

Pick one thing in the room you are sitting in — a table, a door, a cupboard. Say four sentences about it out loud: is it उंच, is it लांब, is it रुंद, and what about its वजन. Slip खूप or फार into one of them. Then say its उंची in the same breath, so that the adjective and the noun it makes sit next to each other in your ear: टेबल उंच आहे, त्याची उंची खूप आहे.