मोठे घर, छोटे घर
Big house, small house

विशेषण नामाच्या आधी येते, आणि -आ ने संपणारे विशेषण नामाबरोबर बदलते.

Adjectives stand before the noun, and the -आ ones change shape with it.

ऐका · Listen

नवे घर
मीना —नमस्कार! तुमचे नवे घर कसे आहे?
Hello! What is your new house like?
अनिल —नमस्कार! आमचे नवे घर मोठे आहे.
Hello! Our new house is big.
मीना —आणि जुने घर?
And the old house?
अनिल —जुने घर छोटे होते. पण ते चांगले होते.
The old house was small. But it was a good one.
मीना —घरासमोर अंगण आहे का?
Is there a courtyard in front of the house?
अनिल —हो, छोटे अंगण आहे. आणि एक जुनी विहीर पण आहे.
Yes, a small courtyard. And an old well too.
मीना —वा! रस्ता कसा आहे?
Lovely! What is the road like?
अनिल —रस्ता वाईट आहे. पण घर चांगले आहे.
The road is bad. But the house is good.
मीना —म्हणजे नवे घर तुम्हाला आवडते!
So you do like the new house!
अनिल —हो! तुम्ही एकदा या.
Yes! Do come over sometime.

स्पष्टीकरण · Explanation

विशेषण नेहमी नामाच्या आधी येते — मोठे घर, जुनी विहीर, वाईट रस्ता. विशेषण नामानंतर आले, तर वाक्याच्या शेवटी आहे लागते: घर मोठे आहे.

A Marathi adjective stands in front of its noun, exactly where an English one does: मोठे घर 'a big house', जुनी विहीर 'an old well'. It can also stand after the noun, and then आहे joins the two: घर मोठे आहे 'the house is big'. Both positions are ordinary Marathi, and both do the same thing to the adjective — which is the whole point of this lesson.

-आ ने संपणारे विशेषण नामाबरोबर बदलते. नाम पुल्लिंगी असेल तर विशेषणाला -आ, स्त्रीलिंगी असेल तर -ई, नपुंसकलिंगी असेल तर -ए. मोठा मुलगा · मोठी मुलगी · मोठे घर. अनेकवचनातही तेच — मोठे मुलगे · मोठ्या मुली · मोठी घरे.

Five of today's six words end in -आ, and those five swing with the noun: -आ for a पुल्लिंगी noun, -ई for a स्त्रीलिंगी one, -ए for a नपुंसकलिंगी one. मोठा मुलगा, मोठी मुलगी, मोठे घर — one word, three shapes. The plural does the same: मोठे मुलगे, मोठ्या मुली, मोठी घरे. This is a gift. From now on every adjective in a sentence tells you the gender of the noun beside it, so you get the gender free even when you have forgotten it.

बाकीची विशेषणे -आ ने संपत नाहीत, म्हणून ती अजिबात बदलत नाहीत. वाईट मुलगा · वाईट मुलगी · वाईट घर — तिन्ही ठिकाणी एकच रूप.

वाईट does not end in -आ, and so it never moves: वाईट मुलगा, वाईट मुलगी, वाईट घर. Marathi has a whole crowd of these fixed adjectives and you meet more of them in the next lesson. The test is the last letter. If the adjective ends in -आ it will change; if it ends in a consonant it will not, no matter what noun you put after it.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
मोठा	big, large	मोठा · मोठी · मोठे
छोटा	small	छोटा · छोटी · छोटे
चांगला	good	चांगला · चांगली · चांगले
वाईट	bad	बदलत नाही — वाईट मुलगा, वाईट मुलगी, वाईट घर
नवा	new	नवा · नवी · नवे
जुना	old (of things)	जुना · जुनी · जुने

सराव · Practice

________ मुलगी शाळेत जाते.Which form goes with मुलगी?

आमचे घर ________ आहे.Our house is new.

कोणते विशेषण कधीच बदलत नाही?Which of these adjectives never changes?

वाक्य लावा.Arrange: The old well is small.

ती ________ मुलगी आहे.She is a good girl.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

तुमचे घर तीन वाक्यांत सांगा. एका वाक्यात मोठा, एका वाक्यात नवा, आणि एका वाक्यात वाईट वापरा. नामाचे लिंग नेहमी आधी तपासा.

Describe your own home in three sentences out loud. Use मोठा or छोटा in one, नवा or जुना in the second, and वाईट in the third — माझे घर छोटे आहे, माझी खोली मोठी आहे, रस्ता वाईट आहे. Before each sentence leaves your mouth, ask yourself one question: what gender is the noun? Then let the adjective follow it. Do this for a week and the agreement stops being a decision and becomes a reflex.