होता, होती, होते
It was, there was

आहे चा भूतकाळ — तो होता, ती होती, ते होते — आणि आधी, मग, नंतर यांनी घटना क्रमाने सांगणे.

The past of आहे, and putting two events in order with आधी, मग and नंतर.

ऐका · Listen

काल कुठे होतात?
राम —नमस्कार सीता! काल तुम्ही घरी होतात का?
Hello Sita! Were you at home yesterday?
सीता —नाही, सकाळी मी शाळेत होते.
No, in the morning I was at school.
राम —आणि तुमचा भाऊ कुठे होता?
And where was your brother?
सीता —तो आधी घरी होता, मग तो ऑफिसला गेला.
He was at home first, then he went to the office.
राम —तुमची बहीण घरी होती का?
Was your sister at home?
सीता —नाही, ती बाजारात होती. नंतर ती घरी आली.
No, she was at the market. Afterwards she came home.
राम —आणि आजोबा?
And your grandfather?
सीता —आजोबा अंगणात होते. संध्याकाळी आम्ही घरी होतो.
Grandfather was in the yard. In the evening we were at home.

स्पष्टीकरण · Explanation

आहे चा भूतकाळ म्हणजे होता, होती, होते. लिंगाप्रमाणे रूप बदलते — तो घरी होता, ती घरी होती, ते पुस्तक घरी होते. पुरुष म्हणतो मी होतो, स्त्री म्हणते मी होते.

आहे has one past, and it changes shape exactly the way हा / ही / हे does. तो घरी होता for a masculine subject, ती घरी होती for a feminine one, ते पुस्तक घरी होते for a neuter one. For मी the choice is about the speaker, not the sentence: a man says मी घरी होतो, a woman says मी घरी होते. Notice too that होता carries the whole meaning of 'was' — nothing else is added, and it still sits at the end of the sentence.

होते हा एकच शब्द तीन कामे करतो — ते पुस्तक इथे होते (नपुंसकलिंगी एकवचन), ते बाजारात होते (पुल्लिंगी अनेकवचन), आणि मी होते (स्त्री बोलते). स्त्रीलिंगी अनेकवचनाचे रूप होत्या — त्या शाळेत होत्या.

One form, होते, does three different jobs, and only the subject tells you which: ते पुस्तक इथे होते is a neuter singular, ते बाजारात होते is a masculine plural, and मी होते is a woman speaking about herself. The feminine plural is separate — त्या शाळेत होत्या. Elders take the respectful plural, so आजोबा अंगणात होते and आजी घरात होत्या, even when there is only one of them.

दोन गोष्टी क्रमाने सांगण्यासाठी आधी, मग आणि नंतर वापरा. आधी मी शाळेत होते, मग मी बाजारात गेले, नंतर मी घरी आले.

Three little words put your story in order. आधी is 'first, before', मग is 'then, next', and नंतर is 'afterwards'. Chain them and you have a whole day: आधी मी शाळेत होते, मग मी बाजारात गेले, नंतर मी घरी आले. They stand on their own in front of the clause and ask nothing of the words around them.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
होता	was	पुल्लिंगी एकवचन — तो घरी होता; आहे चा भूतकाळ
होती	was	स्त्रीलिंगी एकवचन — ती घरी होती; अनेकवचन होत्या
होते	was, were	नपुंसकलिंगी एकवचन, पुल्लिंगी अनेकवचन, आणि स्त्रीचे मी होते
आधी	before, first	क्रियाविशेषण — आधी मी घरी होतो
नंतर	afterwards, later	क्रियाविशेषण — नंतर ती घरी आली
मग	then, next	दोन घटनांना जोडणारा शब्द — मग तो ऑफिसला गेला

सराव · Practice

काल ती शाळेत ________.Yesterday she was at school.

काल आजोबा अंगणात ________.Yesterday grandfather was in the yard.

ते पुस्तक काल टेबलावर ________.That book was on the table yesterday.

आधी मी शाळेत होते, ________ मी बाजारात गेले.First I was at school, then I went to the market.

वाक्य लावा — 'He was at home first.'Put the words in order.

जोड्या लावा.Match each subject with its form of 'was'.

वापरून पाहा · Use it

कालचा तुमचा दिवस तीन वाक्यांत सांगा — आधी मी … होतो, मग मी … गेलो, नंतर मी घरी होतो. पुरुष म्हणतो होतो, स्त्री म्हणते होते; तुमचे रूप निवडा.

Tell yesterday in three sentences, out loud. Start with आधी मी … होतो, add मग मी … गेलो, and close with नंतर मी घरी होतो. Choose होतो or होते according to your own gender, and swap in real places — शाळेत, ऑफिसात, बाजारात, मैदानावर. Do it once more tonight before you sleep, and you will have said 'I was' twenty times without ever translating it.