केले, दिले, घेतले
Irregular pasts worth memorising

करणे, देणे, घेणे, होणे, म्हणणे यांची भूतकाळाची रूपे पाठ करा.

Five very common verbs whose past simply has to be learned by heart.

ऐका · Listen

काल काय केले?
सीता —नमस्कार राम! काल तुम्ही काय केले?
Hello Ram! What did you do yesterday?
राम —काल मी बाजाराला गेलो. मी भाजी घेतली.
Yesterday I went to the market. I bought vegetables.
सीता —आईने काय केले?
What did your mother do?
राम —आईने वरण-भात केला. आजीने एक गाणे म्हटले.
Mother made varan-bhaat. Grandmother sang a song.
सीता —मुलांनी काय घेतले?
What did the children get?
राम —मुलांनी खाऊ घेतला. मी त्यांना पैसे दिले.
The children got a treat. I gave them the money.
सीता —आणि अभ्यास झाला का?
So did the studying get done?
राम —हो, अभ्यास झाला. आज सकाळी काम पण झाले.
Yes, the studying got done. The work got done this morning too.

स्पष्टीकरण · Explanation

पाच क्रियापदांची भूतकाळाची रूपे नियमाबाहेर आहेत, आणि तीच रोज सगळ्यात जास्त लागतात — करणे → केला, केली, केले; देणे → दिला, दिली, दिले; घेणे → घेतला, घेतली, घेतले; होणे → झाला, झाली, झाले; म्हणणे → म्हटले.

Marathi's past is remarkably regular — take the verb, add ल, add an ending. These five refuse. करणे does not give करले but केले; देणे gives दिले; घेणे gives घेतले with a whole extra syllable; होणे gives झाले, a form with no visible connection to its verb at all; and म्हणणे gives म्हटले. They are irregular for the usual reason: they are the verbs Maharashtrians say a hundred times a day. Learn the five rows and a large part of everyday past speech is already yours.

ही रूपे मागच्या दोन पाठांतले नियम पाळतात. करणे, देणे, घेणे, म्हणणे यांना वस्तू असते, म्हणून क्रियापद वस्तूकडे पाहते आणि करणाऱ्याला -ने लागते: आईने भाजी केली, त्याने काम केले, तिने वही घेतली, मी चहा घेतला.

Nothing new happens to the grammar; only the word shapes are strange. Four of the five take an object, so they behave exactly as खाल्ला did: the verb follows the thing and the doer takes -ने. आईने भाजी केली because भाजी is स्त्रीलिंगी. त्याने काम केले because काम is नपुंसकलिंगी. मी चहा घेतला because चहा is पुल्लिंगी — and मी, as always, stays bare.

होणे वेगळे आहे — त्याला वस्तू नसते. म्हणून -ने कधीच लागत नाही आणि झाला, झाली, झाले हे रूप वाक्यातल्या नावाप्रमाणे बदलते: अभ्यास झाला, वेळ झाली, काम झाले. रोजच्या बोलण्यात काय झाले? हा प्रश्न रोज विचारतात.

होणे is the odd one out, because nothing is ever done to anything: it means 'to happen, to become, to get done'. So it never takes -ने and its past follows the subject, like गेला did — अभ्यास झाला (पुल्लिंगी), वेळ झाली (स्त्रीलिंगी), काम झाले (नपुंसकलिंगी). काय झाले? is the single most useful question in the language, and Marathi loves saying a job is finished this way: काम झाले rather than 'I finished the work'.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
केले	did, made	करणे — केला, केली, केले; वस्तूप्रमाणे बदलते
दिले	gave	देणे — दिला, दिली, दिले
घेतले	took, bought	घेणे — घेतला, घेतली, घेतले
झाले	happened, became, got done	होणे — झाला, झाली, झाले; याला -ने लागत नाही
म्हटले	said, sang	म्हणणे — गाणे म्हटले, हो म्हटले

सराव · Practice

आईने भाजी ________.Mother made the vegetable dish.

करणे या क्रियापदाचे भूतकाळी रूप कोणते?Which is the past of करणे?

मी दुकानात चहा ________. (घेणे)I bought tea at the shop.

कोणत्या क्रियापदाला -ने लागत नाही?Which verb never takes -ने?

वाक्य लावा — त्याने मला पैसे दिले.Put the words in order.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

कालचा दिवस पाच वाक्यांत सांगा, प्रत्येक वाक्यात यांतले एक क्रियापद वापरा — मी अभ्यास केला, मी भाजी घेतली, मी आईला पैसे दिले, आजीने गाणे म्हटले, संध्याकाळी काम झाले.

Tell yesterday in five sentences, one for each verb: मी अभ्यास केला, मी भाजी घेतली, मी आईला पैसे दिले, आजीने गाणे म्हटले, संध्याकाळी काम झाले. Then check each one twice — once for whether the doer needed -ने, once for whether the ending matches the thing. When both checks stop taking any time, you have the Marathi past tense.