अभ्यासक्रम →Level 4 · काळ आणि अर्थ →पाठ 4
Level 4 · Lesson 4त्याने पुस्तक वाचले
He read the book
वस्तू असलेल्या भूतकाळी वाक्यात करणाऱ्याला -ने किंवा -नी लागते.
When the past sentence has an object, the doer takes -ने or -नी on the oblique stem.
ऐका · Listen
कोणी काय वाचले?
Hello Ram! Who came to your house yesterday?
My grandmother came. She read my book.
And your brother?
He went to school. He wrote a note there.
What did the boy read?
The boy read the notebook. The children listened to a song.
What did your mother eat?
Mother ate a chapati. I ate a chapati too.
स्पष्टीकरण · Explanation
मागच्या पाठात क्रियापद वस्तूकडे पाहत होते. आता त्याच वाक्यात करणाऱ्याला -ने लागते, आणि ते सामान्यरूपावर लागते: तो → त्याने, ती → तिने, आई → आईने, मुलगा → मुलाने. अनेकवचनाला -नी येते: ते → त्यांनी, मुले → मुलांनी.
Last lesson the verb turned to face the object. This lesson supplies the other half: the doer gets marked. Attach -ने — and, as always in Marathi, attach it to the सामान्यरूप, never to the dictionary form. मुलगा becomes मुला- first, then मुलाने; मुले becomes मुलां- first, then मुलांनी. The pronouns do it too, with the stems you already met in पाठ ३-४: तो gives त्याने, ती gives तिने, ते gives त्यांनी. Plurals take -नी, singulars take -ने.
पण मी, आम्ही आणि तुम्ही यांना काहीही लागत नाही. हे तिन्ही शब्द आपल्या साध्या रूपात राहतात — मी पोळी खाल्ली, आम्ही पुस्तक वाचले, तुम्ही काय खाल्ले?
One happy exception: मी, आम्ही and तुम्ही stay bare. You have already been saying मी आंबा खाल्ला for a whole lesson without any ending, and that was correct, not a simplification. So a single conversation runs मी पोळी खाल्ली beside आईने पोळी खाल्ली, with the verb identical in both and only the doer dressed differently. That is why the dialogue above ends the way it does.
-ने फक्त वस्तू असलेल्या वाक्यात येते. तो शाळेला गेला — इथे वस्तू नाही, म्हणून -ने नाही आणि क्रियापद त्याच्याकडे पाहते. त्याने पुस्तक वाचले — इथे पुस्तक आहे, म्हणून त्याने आणि क्रियापद पुस्तकाकडे पाहते.
Keep the two patterns apart by testing for an object. तो शाळेला गेला has nobody being gone-to, so no -ने appears and the verb agrees with तो. त्याने पुस्तक वाचले has a book, so the doer takes -ने and the verb agrees with the book. Say the pair out loud together — तो गेला · त्याने वाचले — and you have the whole of Marathi past tense in five words. Its formal name arrives in पाठ १०-११.
शब्द · Vocabulary
| शब्द | Meaning | टीप · Note |
|---|---|---|
| त्याने | he (as doer of a past action) | तो या शब्दाचे रूप; त्याने पुस्तक वाचले |
| तिने | she (as doer of a past action) | ती या शब्दाचे रूप; तिने चिठ्ठी लिहिली |
| त्यांनी | they (as doers of a past action) | ते आणि त्या यांचे रूप; अनेकवचनाला -नी |
| आईने | mother (as doer) | आई स्त्रीलिंगी; सामान्यरूप आई-, म्हणून आईने |
| मुलाने | the boy (as doer) | मुलगा पुल्लिंगी; सामान्यरूप मुला-, म्हणून मुलाने |
सराव · Practice
वापरून पाहा · Use it
घरातल्या चार माणसांविषयी चार वाक्ये सांगा — आईने पोळी खाल्ली, आजीने गाणे ऐकले, मुलाने वही वाचली, मुलांनी पुस्तक वाचले. प्रत्येक नावाचे सामान्यरूप करा आणि त्यावर -ने लावा. शेवटी वस्तू नसलेले एक वाक्य म्हणा — तो शाळेला गेला.
Say four sentences about four people at home, each with a real object: आईने पोळी खाल्ली, आजीने गाणे ऐकले, मुलाने वही वाचली, मुलांनी पुस्तक वाचले. Before you attach -ने, make the oblique stem out loud — मुलगा, मुला-, मुलाने — because that half-second is what keeps the ending off the dictionary form. Then add one sentence with no object at all, तो शाळेला गेला, and feel the -ने disappear.