टेबलावर, खुर्चीखाली
On, under, in front of

जागा सांगणारे शब्दयोगी — वर, खाली, मध्ये, समोर, शेजारी — सामान्यरूपाला जोडून.

Place a thing exactly: वर, खाली, मध्ये, समोर and शेजारी, all written joined to the oblique stem.

ऐका · Listen

किल्ली कुठे आहे?
आई —राम, माझी किल्ली कुठे आहे?
Ram, where is my key?
राम —किल्ली टेबलावर आहे.
The key is on the table.
आई —टेबलावर पुस्तक आहे, किल्ली नाही.
There is a book on the table, not a key.
राम —खुर्चीखाली बघा.
Have a look under the chair.
आई —खुर्चीखाली पिशवी आहे.
There is a bag under the chair.
राम —पिशवीमध्ये बघा.
Look inside the bag.
आई —हो! किल्ली पिशवीमध्ये आहे. आता मी दुकानात जाते.
Yes! The key is in the bag. Now I am off to the shop.
राम —कोणते दुकान?
Which shop?
आई —शाळेसमोरचे दुकान. ते आपल्या घराशेजारी आहे.
The shop opposite the school. It is right next to our house.
राम —ठीक आहे. मी घरात थांबतो.
All right. I will stay at home.

स्पष्टीकरण · Explanation

वर आणि खाली. टेबल → टेबला- → टेबलावर. पुस्तक → पुस्तका- → पुस्तकावर. खुर्ची → खुर्ची- → खुर्चीखाली. टेबलाखाली पिशवी आहे. आधी सामान्यरूप, मग शब्दयोगी — नेहमीचा नियम इथेही तसाच.

वर puts a thing on top of another, खाली underneath it. They are words, not endings, but they behave like endings in the one way that matters: the noun in front must go into its oblique stem first. टेबल becomes टेबला- and gives टेबलावर; पुस्तक becomes पुस्तका- and gives पुस्तकावर. Only a noun that already ends in the right vowel looks unchanged, as खुर्ची does in खुर्चीखाली.

मध्ये आणि -त यांचा अर्थ एकच. घरात म्हणजे घरामध्ये. पिशवीत म्हणजे पिशवीमध्ये. खोली → खोलीमध्ये. मध्ये हा पूर्ण शब्द आहे, म्हणून तो जरा स्पष्ट वाटतो. माणसांसाठीही चालतो — मुलांमध्ये.

मध्ये and the -त you met earlier say the same thing: घरात and घरामध्ये are both in the house. -त is shorter and commoner in speech; मध्ये is the full word and lands a little more deliberately, which is why you reach for it when you are pointing something out — पिशवीमध्ये बघा, look inside the bag. With people in the plural it also means among: मुलांमध्ये, among the children.

समोर आणि शेजारी. घर → घरासमोर, घराशेजारी. शाळा → शाळेसमोर, शाळेशेजारी. दुकान → दुकानासमोर. आणि एक गोष्ट पक्की — हे शब्द नामाला जोडून लिहितात. टेबला वर असे वेगळे लिहिणे चूक आहे.

समोर puts one thing opposite or in front of another, शेजारी puts it right beside. घरासमोर is in front of the house, घराशेजारी is next door to it. And here is the rule to carry away from the whole lesson: every one of these five words is written joined to the oblique stem, with no gap. टेबलावर is right, टेबला वर is wrong, and the gap is the mistake a reader notices first.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
वर	on, above	शब्दयोगी; टेबलावर, पुस्तकावर, घरावर
खाली	under, below	शब्दयोगी; खुर्चीखाली, टेबलाखाली, पलंगाखाली
मध्ये	in, inside, among	-त सारखेच; पिशवीमध्ये, खोलीमध्ये, मुलांमध्ये
समोर	in front of, opposite	शब्दयोगी; घरासमोर, शाळेसमोर
शेजारी	next to, beside	शब्दयोगी; घराशेजारी, दुकानाशेजारी

सराव · Practice

पुस्तक ________ आहे. (टेबल)The book is on the table.

किल्ली ________ आहे. (खुर्ची + खाली)The key is under the chair.

वाक्य लावा — ‹Our shop is opposite the school.›Put the words in order.

‹next to› साठी कोणता शब्द?Which word means next to?

किल्ली ________ आहे. (पिशवी + मध्ये)The key is in the bag.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

आता तुमच्या खोलीत बघा आणि पाच वाक्ये सांगा — ________ टेबलावर आहे. ________ खुर्चीखाली आहे. ________ पिशवीमध्ये आहे. दार कशासमोर आहे? खिडकी कशाशेजारी आहे?

Look around the room you are sitting in and place five things out loud, one for each word: something टेबलावर, something खुर्चीखाली, something पिशवीमध्ये, then say what your door faces (दार … समोर आहे) and what stands beside your window (खिडकी … शेजारी आहे). Write the five sentences down afterwards and check one thing only: that nothing has a gap before वर, खाली, मध्ये, समोर or शेजारी.