आईचा, आईची, आईचे
Mother's

-चा, -ची, -चे सामान्यरूपाला लागते आणि वस्तूचे लिंग बघून बदलते.

-चा / -ची / -चे shows possession, and it agrees with the thing owned, not the owner.

ऐका · Listen

माझे कुटुंब
राम —सीता, हे तुमचे कुटुंब आहे का?
Sītā, is this your family?
सीता —हो. ही माझी आई आणि हे माझे वडील.
Yes. This is my mother, and this is my father.
राम —ही साडी आईची आहे का?
Is this sari your mother's?
सीता —हो, ही आईची साडी आहे. आणि हे आजीचे घर आहे.
Yes, this is mother's sari. And this is grandmother's house.
राम —आजी कुठे आहेत?
Where is your grandmother?
सीता —आजी घरात आहेत. आजीची खोली इथे आहे.
Grandmother is in the house. Grandmother's room is here.
राम —आणि आजोबा?
And your grandfather?
सीता —आजोबा बाजाराला जातात. काका पण जातात.
Grandfather is off to the market. Uncle goes too.
राम —मामा काय करतात?
What does your mother's brother do?
सीता —मामा शिक्षक आहेत. ते पुण्यात आहेत.
He is a teacher. He is in Pune.

स्पष्टीकरण · Explanation

कोणाची वस्तू आहे हे सांगताना सामान्यरूपाला -चा, -ची, -चे लागते. आईचा मुलगा. आईची साडी. आईचे घर. मुलगा पुल्लिंगी, साडी स्त्रीलिंगी, घर नपुंसकलिंगी — म्हणून शेवट बदलतो.

To say whose something is, add -चा / -ची / -चे to the oblique stem. The catch — and it is the whole lesson — is that the ending agrees with the thing owned, never with the owner: आईचा मुलगा (mother's son, पुल्लिंगी), आईची साडी (mother's sari, स्त्रीलिंगी), आईचे घर (mother's house, नपुंसकलिंगी). The mother stays exactly the same in all three; it is the son, the sari and the house that decide the ending. English 'mother's' does no such work, so this is a habit you have to build.

मालकाचे रूपही आधी बदलते. मुलगा → मुला- → मुलाची वही. मुलगी → मुली- → मुलीचे घर. शाळा → शाळे- → शाळेचे दार. घर → घरा- → घराची किल्ली. आई, आजी यांचे रूप बदलत नाही.

Do not skip the first step: the owner goes into its oblique stem before -चा arrives. मुलगा → मुला- → मुलाची वही, मुलगी → मुली- → मुलीचे घर, शाळा → शाळे- → शाळेचे दार, घर → घरा- → घराची किल्ली, कुटुंब → कुटुंबा- → कुटुंबाचे नाव. Words ending in a long ई — आई, आजी, मुंबई — already look oblique and change nothing: आईचा, आजीचे, मुंबईची.

माझा, माझी, माझे ही रूपे पाठ १-५ मध्ये आहेत. तीच रूपे इथेही आहेत. माझी साडी आणि आईची साडी — रचना तीच आहे.

You have already met this pattern without knowing its name. माझा भाऊ / माझी बहीण / माझे घर changed shape for exactly this reason — माझा is simply the -चा ending sitting on 'me'. So माझी साडी and आईची साडी are built the same way, which is why the next lesson can hand you त्याचा, तिचा, आमचा and त्यांचा in one go. One more thing worth noticing: आजी and आजोबा take a plural verb — आजी आहेत, आजोबा जातात — because Marathi speaks of elders in the plural out of respect.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
साडी	sari	स्त्रीलिंगी — आईची साडी, माझी साडी
कुटुंब	family	नपुंसकलिंगी — कुटुंबात, कुटुंबाचे
आजी	grandmother	स्त्रीलिंगी; आदरार्थी अनेकवचन — आजी आहेत
आजोबा	grandfather	पुल्लिंगी; आदरार्थी अनेकवचन — आजोबा जातात
काका	uncle (father's brother)	पुल्लिंगी; आदरार्थी अनेकवचन — काका आहेत
मामा	uncle (mother's brother)	पुल्लिंगी; आईचा भाऊ

सराव · Practice

________ साडी. (आई)Mother's sari.

________ घर. (आजी)Grandmother's house.

ही ________ वही आहे. (मुलगा)This is the boy's notebook.

वाक्य लावा — This is the door of the school.Put the words in order.

कोणते वाक्य बरोबर आहे?Which sentence is correct?

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

आता तुमचे कुटुंब सांगा. काही वाक्ये म्हणा — ही माझी आई, हे आईचे घर, ही आजीची साडी. प्रत्येक वाक्यात वस्तूचे लिंग बघा आणि मग -चा, -ची, -चे निवडा.

Point at three things in the room and say who they belong to: X-चा, X-ची or X-चे, whichever the thing itself asks for. Then do your family — ही माझी आई · हे आईचे घर · ही आजीची साडी · मामा शिक्षक आहेत. If you hesitate, ask yourself the only question that matters: what is the gender of the thing owned? The owner never gets a vote.