आधी शब्द बदलतो
First the word changes

मराठी शब्द आधी बदलतो — घर, घरा; शाळा, शाळे. हे सामान्यरूप आहे.

Before anything can be attached, a Marathi noun changes shape: घर becomes घरा-, शाळा becomes शाळे-.

ऐका · Listen

शब्द बदलतो
शिक्षिका —हा शब्द बघा — घर.
Look at this word: घर, 'house'.
राम —हो, घर. हे सोपे आहे.
Yes, घर. That one is easy.
शिक्षिका —आता ऐका — घरा.
Now listen: घरा.
सीता —घरा? हा दुसरा शब्द आहे का?
घरा? Is that a different word?
शिक्षिका —नाही. शब्द तोच आहे. हे सामान्यरूप आहे.
No. It is the same word. This is its सामान्यरूप.
राम —आणि शाळा?
And शाळा?
शिक्षिका —शाळा — शाळे. मुलगा — मुला. मुलगी — मुली. माणूस — माणसा.
शाळा gives शाळे. मुलगा gives मुला, मुलगी gives मुली, माणूस gives माणसा.
सीता —आधी शब्द बदलतो!
So the word changes first!
शिक्षिका —हो. आज एवढेच. आज आपण काही जोडत नाही.
Yes. And that is all for today — today we attach nothing to it.

स्पष्टीकरण · Explanation

मराठी शब्द नेहमी तसाच राहत नाही. आधी शब्द बदलतो. घर — घरा. शाळा — शाळे. मुलगा — मुला. मुलगी — मुली. माणूस — माणसा. हे सामान्यरूप आहे.

English keeps its nouns still and puts the little words in front of them: in the house, to the boy. Marathi does the opposite — it changes the noun itself, and only then does anything come after it. Before Marathi can say 'in the house' it must first turn घर into घरा-; before it can say 'to the boy' it must first turn मुलगा into मुला-. That changed shape has a name of its own: सामान्यरूप, the 'ordinary form'. This whole lesson teaches the shape and nothing else. Not one ending is attached today.

घर — घरा. पुस्तक — पुस्तका. शाळा — शाळे. खिडकी — खिडकी. माणूस — माणसा. पुणे — पुण्या. आई, मुंबई — बदल नाही.

Four patterns carry most nouns. A noun that ends in a consonant adds -आ: घर → घरा-, पुस्तक → पुस्तका-. A feminine noun in -आ swaps it for -ए: शाळा → शाळे-. A noun already ending in -ई simply keeps it: खिडकी → खिडकी-, आई → आई-, मुंबई → मुंबई-. And a small handful have to be learned as they stand: माणूस → माणसा-, पाणी → पाण्या-, पुणे → पुण्या-.

मुलगा — मुला. मुलगी — मुली. इथे -ग- जातो. हे शब्द पाठ करा.

मुलगा and मुलगी are the two nouns you will use every day, and they are the two that misbehave: the ग drops out, giving मुला- and मुली-. Never मुलगा- or मुलगी-. Learn that pair by heart now, because everything the rest of this level adds — the -ला of the next lesson, then -त, -चा, -ने — rides on this stem and nothing else. A wrong stem spoils every sentence built on top of it; a right stem makes the rest of level 3 almost automatic.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
सामान्यरूप	the oblique or 'ordinary' form	नपुंसकलिंगी; the shape a noun takes before anything is attached
शब्द	word	पुल्लिंगी; सामान्यरूप शब्दा-
रूप	form, shape	नपुंसकलिंगी; सामान्यरूप रूपा-
मुलगा	boy, son	पुल्लिंगी; सामान्यरूप मुला- — the ग drops
मुलगी	girl, daughter	स्त्रीलिंगी; सामान्यरूप मुली- — the ग drops
माणूस	person, man	पुल्लिंगी; सामान्यरूप माणसा-

सराव · Practice

घर — ________Give the सामान्यरूप of घर.

माणूस — सामान्यरूप कोणते?Which is the सामान्यरूप of माणूस?

कोणती जोडी चुकीची आहे?Which pair is wrong?

वाक्य लावा.Put the words in order: 'First the word changes.'

जोड्या लावा — शब्द आणि सामान्यरूप.Match each noun to its सामान्यरूप.

वापरून पाहा · Use it

मोठ्याने म्हणा — घर, घरा. शाळा, शाळे. मुलगा, मुला. मुलगी, मुली. माणूस, माणसा. पुस्तक, पुस्तका. पुणे, पुण्या.

Say each pair out loud, the noun and then its stem, until the second half arrives without thinking. Then look around the room you are sitting in, pick five things whose Marathi names you already know — खोली, दार, खिडकी, टेबल, वही — and say the pair for each one. You will not be able to check every guess yet, and that is fine: the habit of reaching for the stem before the ending is the thing worth building today.