झोप
Sleep

दिवस संपतो — झोपणे हे क्रियापद आणि झोप हे नाम.

Close the day: the verb झोपणे and the noun झोप it hides inside it.

ऐका · Listen

रात्री
सीता —राम, तुम्ही आता काय करत आहात?
Rām, what are you doing now?
राम —मी आता झोपतो. माझे अंथरूण इथे आहे.
I'm off to bed now. My bedding is here.
सीता —दिवा कुठे आहे?
Where is the lamp?
राम —दिवा तिथे आहे. मी दिवा बंद करतो.
The lamp is over there. I'll switch the lamp off.
सीता —तुम्ही रोज लवकर झोपता का?
Do you go to bed early every day?
राम —हो. मी सकाळी लवकर उठतो आणि रात्री लवकर झोपतो.
Yes. I get up early in the morning and go to bed early at night.
सीता —तुम्ही स्वप्न बघता का?
Do you dream?
राम —हो, मी रोज स्वप्न बघतो. आता झोप येते.
Yes, I dream every day. Sleep is coming now.
सीता —ठीक आहे. नमस्कार!
All right. Good night!

स्पष्टीकरण · Explanation

झोपणे हे क्रियापद आहे — मी झोपतो, ती झोपते, ते झोपतात. आता -णे काढा. जे उरते ते झोप — आणि तेच एक नाम आहे. झोप स्त्रीलिंगी आहे: माझी झोप.

Take झोपणे, 'to sleep', and strip the -णे off it. What is left, झोप, is not a fragment — it is a full noun, 'sleep', and it is स्त्रीलिंगी: माझी झोप. Marathi does this constantly. खेळणे leaves खेळ, 'a game'; चालणे leaves चाल, 'a gait'. This is your first sight of a very large machine that turns verbs into nouns; it gets its name and its rules in level 11. For now, just notice that two of your words were one word.

मराठीत स्वप्न बघतात. स्वप्न हे नाम आहे आणि बघणे हे क्रियापद — मी स्वप्न बघतो, ती स्वप्न बघते. तसेच दिवा बंद करणे — बंद हा शब्द आणि करणे हे क्रियापद, दोघे मिळून एक काम करतात.

Two useful habits of the language sit in this dialogue. First, Marathi does not have a verb 'to dream' — it sees a dream: मी स्वप्न बघतो, with the बघणे you learned in पाठ २-११. Second, दिवा बंद करतो: बंद means 'shut, off', and करणे turns it into an action, exactly as अभ्यास करणे did in पाठ २-१०. When Marathi needs a new verb it usually reaches for करणे rather than inventing one.

लिंग नीट लक्षात ठेवा — दिवा पुल्लिंगी (हा दिवा), अंथरूण नपुंसकलिंगी (हे अंथरूण), स्वप्न नपुंसकलिंगी (हे स्वप्न), झोप स्त्रीलिंगी (ही झोप). आणि आता झोप येते हे वाक्य असेच पाठ करा.

Fix the genders now, while there are only four of them: हा दिवा · हे अंथरूण · हे स्वप्न · ही झोप. And learn आता झोप येते whole, the way you learned माझे नाव in पाठ १-१. Word for word it says 'now sleep comes' — Marathi lets sleep do the arriving instead of making you do the being sleepy, and the full version of that sentence, with a मला in front, waits for level 3.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
झोपणे	to sleep, to go to bed	मी झोपतो · ती झोपते
झोप	sleep	स्त्रीलिंगी — ही झोप; झोपणे या क्रियापदापासून आलेले नाम
अंथरूण	bedding, bed	नपुंसकलिंगी — हे अंथरूण
दिवा	lamp, light	पुल्लिंगी — हा दिवा; दिवा बंद करणे
स्वप्न	dream	नपुंसकलिंगी — हे स्वप्न; स्वप्न बघणे

सराव · Practice

‘I go to bed early at night’ — कोणते वाक्य बरोबर?Which sentence is right?

राम रोज ________ बघतो.Rām dreams every day.

‘दिवा’ हा शब्द कोणत्या लिंगाचा?What gender is दिवा?

वाक्य लावा — ‘My bedding is here.’Put the words in order.

मी दिवा बंद ________.I switch off the lamp.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

आज रात्री दिवा बंद करताना चार वाक्ये मोठ्याने म्हणा — माझे अंथरूण इथे आहे. मी दिवा बंद करतो. मी रात्री लवकर झोपतो. आता झोप येते. रोज तीच चार वाक्ये म्हणा.

Tonight, as you switch the light off, say the four closing sentences of the day out loud: माझे अंथरूण इथे आहे · मी दिवा बंद करतो · मी रात्री लवकर झोपतो · आता झोप येते. Choose करते and झोपते if you are speaking as a woman. Say the same four every night for a week and they will stop being homework — they will simply be what you say when the light goes out.