नेहमी, कधी कधी
Always, sometimes

नेहमी, कधी कधी, बऱ्याचदा, एकदा, पुन्हा — किती वेळा हे सांगणारे शब्द.

How often, said with five adverbs — and why the plain present is already the habitual.

ऐका · Listen

सकाळची सवय
सीता —तुम्ही नेहमी सकाळी चालायला जाता का?
Do you always go walking in the morning?
गीता —हो, नेहमी जाते. फक्त रविवारी जात नाही.
Yes, always. Only on Sunday I don't.
सीता —मी कधी कधी जाते. बऱ्याचदा उशिरा उठते.
I go sometimes. Often I get up late.
गीता —मग सकाळी लवकर उठा. एकदा प्रयत्न करा.
Then get up early. Try it once.
सीता —मी एकदा प्रयत्न केला. पण मला जमले नाही.
I tried once. But it did not work out for me.
गीता —उद्या पुन्हा प्रयत्न करा. मी तुम्हाला बोलावते.
Try again tomorrow. I'll call for you.
सीता —बरे. उद्या मी नक्की येईन.
All right. Tomorrow I will definitely come.
गीता —मग रोज याल!
Then you'll come every day!

स्पष्टीकरण · Explanation

मी चहा घेतो हे वाक्य आत्ता चाललेली गोष्ट सांगत नाही; ते रोजची सवय सांगते. आत्ता चाललेली गोष्ट सांगायला मी चहा घेत आहे असे रूप वापरतात. साधा वर्तमानकाळ सवयीचाच काळ आहे, आणि सवयीच्या वाक्यात नेहमी, कधी कधी, बऱ्याचदा हे शब्द बरोबर बसतात.

Marathi's plain present does not mean 'right now' — it means 'as a rule'. मी चहा घेतो is what I do every morning; मी चहा घेत आहे, the -त आहे form from पाठ २-११, is the cup in my hand at this moment. English has to say 'I drink' against 'I am drinking' and learners often blur the two; in Marathi the difference is visible in the verb, and the habitual half is the one these five new words belong to.

हे शब्द कर्त्यानंतर आणि क्रियापदाच्या आधी येतात — मी नेहमी सकाळी चहा घेतो, ती कधी कधी उशिरा येते, तो बऱ्याचदा विसरतो. नेहमी सांगते की प्रत्येक वेळी; बऱ्याचदा सांगते की खूप वेळा, पण प्रत्येक वेळी नाही; कधी कधी सांगते की थोड्या वेळा. तिन्ही अव्यये आहेत — लिंग आणि वचन बदलले तरी ती बदलत नाहीत.

Their place in the sentence is between the subject and the verb: मी नेहमी सकाळी चहा घेतो · ती कधी कधी उशिरा येते · तो बऱ्याचदा विसरतो. On the scale, नेहमी is every single time, बऱ्याचदा is many times but with gaps, and कधी कधी is a few times. All three are अव्यये and never change shape, whoever is speaking. Note the spelling of बऱ्याचदा: it carries the eyelash रफार, not a plain र.

एकदा आणि पुन्हा हे मात्र भूतकाळ आणि भविष्यकाळ दोन्हींबरोबर चालतात. एकदा सांगते की एका वेळी — मी एकदा मुंबईला गेलो, एकदा प्रयत्न करा. पुन्हा सांगते की परत — उद्या मी पुन्हा येईन, पुन्हा सांगा. नेहमी आणि कधी कधी सवयीबरोबर, एकदा आणि पुन्हा घटनेबरोबर.

एकदा and पुन्हा are different in kind: they count events, so they sit happily in the past and the future too. एकदा is one single time — मी एकदा मुंबईला गेलो, एकदा प्रयत्न करा ('give it one try'). पुन्हा is 'again' — उद्या मी पुन्हा येईन, पुन्हा सांगा ('say that again'). Keep the pairs sorted: नेहमी and कधी कधी describe a habit, एकदा and पुन्हा count occasions.

शब्द · Vocabulary

शब्द	Meaning	टीप · Note
नेहमी	always	अव्यय; प्रत्येक वेळी
कधी कधी	sometimes	अव्यय; कधी हा शब्द दोनदा
बऱ्याचदा	often	अव्यय; लेखनात ऱ्य — बऱ्याचदा, बऱ्याच वेळा
एकदा	once, one time	अव्यय; भूतकाळ आणि भविष्यकाळ दोन्हींबरोबर
पुन्हा	again	अव्यय; पुन्हा सांगा, पुन्हा येईन

सराव · Practice

रोजची सवय कोणत्या रूपात सांगाल?Which form says what you do every day?

ती ________ उशिरा येते, पण रोज नाही.She often comes late, but not every day.

कोणता शब्द प्रत्येक वेळी सांगतो?Which word means every single time?

वाक्य लावा — I always take tea in the morning.Put the words in order.

उद्या मी ________ प्रयत्न करेन.Tomorrow I will try again.

जोड्या लावा.Match the pairs.

वापरून पाहा · Use it

तुमची सकाळ कशी असते ते तीन वाक्यांत सांगा — एकात नेहमी, एकात बऱ्याचदा आणि एकात कधी कधी वापरा. मग एकदा हा शब्द वापरून कालचे एक वाक्य सांगा, आणि पुन्हा हा शब्द वापरून उद्याचे एक वाक्य सांगा.

Describe your own morning in three sentences — one with नेहमी, one with बऱ्याचदा, one with कधी कधी — and keep every verb in the plain present, because that is where a habit lives in Marathi. Then add two more: one about yesterday using एकदा, and one about tomorrow using पुन्हा. Five sentences, and between them they cover the three tenses you have learned in this level, sorted by how often each thing happens.