अभ्यासक्रम →Level 4 · काळ आणि अर्थ →पाठ 13
Level 4 · Lesson 13मला मराठी येते
I know Marathi
येते शिकलेल्या गोष्टीसाठी, माहीत आहे ऐकलेल्या गोष्टीसाठी — दोन्हींत माणूस -ला घेतो.
येते for what you learned, माहीत आहे for what you were told — and both put the person in -ला.
ऐका · Listen
ऑफिसमध्ये नवा माणूस
Do you know Marathi?
A little. If you speak slowly, then I understand.
All right. Do you remember my name?
Sorry — I forgot.
My name is Rām. And this is Sītā.
Now I have it in mind.
Do you know where our office is?
No, I don't.
I'll tell you. Just wait a moment.
स्पष्टीकरण · Explanation
एखादी भाषा किंवा एखादे काम येते — हे सांगताना माणूस -ला घेतो: मला मराठी येते, तुम्हाला इंग्रजी येते का, त्याला हे काम येते. मी मराठी येतो असे कधीच म्हणत नाहीत. मागच्या पाठातल्या मला पोहता येते सारखेच हे रूप आहे; तिथे -ता रूपातले क्रियापद होते, इथे मराठी किंवा काम असा शब्द येतो.
Knowing a language works in Marathi the way knowing how to swim did in the last lesson: the knowledge comes to you, so you appear as मला, not as मी. मला मराठी येते · तुम्हाला इंग्रजी येते का · त्याला हे काम येते. English speakers reach for मी मराठी येतो every single time, and it is never right. The pattern is the same one you learned yesterday — only there a verb stood in the -ता form, and here a plain noun stands instead. Negative: मला मराठी येत नाही.
येते हे शिकून आलेल्या गोष्टीसाठी; माहीत हे कानावर आलेल्या गोष्टीसाठी. मला त्यांचे नाव माहीत आहे. मला माहीत नाही. माहीत हा शब्द लिंगाप्रमाणे किंवा वचनाप्रमाणे बदलत नाही — पुस्तक माहीत आहे, गोष्ट माहीत आहे, सगळे माहीत आहे. इथेही माणूस -ला घेतोच.
येते is for a skill you built; माहीत आहे is for a fact somebody told you. You know how to swim (मला पोहता येते) but you know that the office is on the second floor (मला माहीत आहे). माहीत never changes shape — not for gender, not for number: पुस्तक माहीत आहे · गोष्ट माहीत आहे · सगळे माहीत आहे. Only आहे and नाही move around it. And the person is मला again: मला माहीत नाही is the sentence you will use most often of all.
समजणे आणि आठवणे हीसुद्धा -ला घेणारी क्रियापदे — मला समजते, मला समजले, मला आठवते, मला आठवत नाही. पण विसरणे वेगळे आहे: तिथे माणूस मोकळाच राहतो आणि क्रियापद त्याच्याप्रमाणे बदलते — मी विसरलो, मी विसरले, ती विसरली, ते विसरले. भूतकाळ असूनही इथे -ने येत नाही; हे लक्षात ठेवा. आणि लक्षात हे लक्ष या शब्दाचे सामान्यरूप अधिक -त — लक्षात ठेवा, माझ्या लक्षात आहे, माझ्या लक्षात आले.
समजणे and आठवणे join the same club: मला समजते (I understand) · मला समजले (I got it) · मला आठवते · मला आठवत नाही. विसरणे breaks ranks. It takes an object, so you would expect the -ने of पाठ ४-०४ — and it never appears. Marathi says मी विसरलो, मी विसरले, ती विसरली, with the verb agreeing with the person, and तिने विसरले is wrong. Learn विसरणे as the exception it is. लक्षात, finally, is nothing but लक्ष in its सामान्यरूप with -त added — 'into the attention': लक्षात ठेवा · माझ्या लक्षात आहे · माझ्या लक्षात आले.
शब्द · Vocabulary
| शब्द | Meaning | टीप · Note |
|---|---|---|
| माहीत | known (as a fact) | बदलत नाही; मला माहीत आहे / मला माहीत नाही |
| समजणे | to understand | माणूस -ला घेतो — मला समजते, मला समजले |
| आठवणे | to come to mind, to recall | मला आठवते / मला आठवत नाही |
| विसरणे | to forget | भूतकाळात -ने नाही — मी विसरलो, ती विसरली |
| लक्षात | in mind | लक्ष (नपुंसकलिंगी) चे सामान्यरूप अधिक -त; लक्षात ठेवा |
सराव · Practice
वापरून पाहा · Use it
तीन वाक्ये लिहा — एक मला … येते असे, एक मला … माहीत आहे असे आणि एक मला … आठवत नाही असे. मग तिन्ही वाक्यांची सुरुवात पाहा; तिन्हींत माणूस -ला घेतो, मी कुठेच नाही.
Write three sentences: one मला … येते (a skill), one मला … माहीत आहे (a fact somebody told you), one मला … आठवत नाही (something gone from your head). Now look only at how the three begin. All three start with मला and not one of them starts with मी — that is the whole shape of this lesson, and once your ear expects मला in front of knowing, remembering and understanding, you will stop making the commonest mistake a learner of Marathi makes.